Verjaardagsfonds: wel of niet (meer) doen?

Een uitgebreide analyse van een interessant fenomeen.

Het bekende bruine envelopje. Sommigen associëren dit helemaal niet met een verjaardag…

Het verjaardagsfonds is een merkwaardig fenomeen in de kerkelijke organisatie. Voor de één vanzelfsprekend. Voor steeds meer mensen onbegrijpelijk. Ik kijk er eens kritisch naar. En concludeer. En antwoord: Moeten we er nu wel of niet mee doorgaan?

Maar, ik ben toch jarig? De kerk zou mij een cadeau moeten geven! Zo reageerde mijn zoon ooit op het kaartje en envelopje van het verjaardagsfonds, voor hem afgegeven. Beledigd!
Meer jongeren snappen het verjaardagsfonds niet. Oudere jongeren – 60 min J – vinden het een overblijfsel uit de tijd van ellende verlossing en dankbaarheid.
Het fonds ligt het meest kritisch bij mensen aan de rand van de kerk. Voor veel betrokken ouderen hoort het fonds er gewoon bij.

Wat is het verjaardagsfonds?

Ooit is het begonnen. Ik denk zo. Een dominee bezocht kerkleden op hun verjaardag. Het gebeurde vaak dat als de dominee op huisbezoek kwam er een gift werd meegegeven voor de kerk.
Op zeker moment zal bedacht zijn dat daar iets mee gedaan kon worden. Misschien werd de kerk ook zo groot dat de dominee het niet meer alleen kon. Het werd georganiseerd. De geboorte van het verjaardagsfonds!

De definitie

Op je verjaardag of rond die datum komt iemand van de kerk langs om je te feliciteren. Je krijgt een kaart en een envelopje. Uit dankbaarheid (aan God) voor nog een jaar erbij geef je de kerk een gift. Het envelopje wordt een paar dagen later opgehaald. Of je kunt het zondags in de collectezak doen.

Wie jarig is trakteert!

Waar is het mis gegaan?

De traditie is sleets geraakt.
De gedachte om iets aan de kerk te geven wanneer je jarig bent leeft niet meer. De link tussen dankbaarheid voor een nieuw levensjaar en een gift voor de kerk wordt niet meer gelegd. Steeds meer mensen begrijpen het niet. Wanneer je mensen van buiten de kerk verteld hoe het zit, staren ze je glazig aan.
Aan de andere kant zijn er trouwe kerkleden die er vanzelfsprekend aan meedoen. Ook de ‘lopers’ – de mensen die de verjaardagskaarten bezorgen – begrijpen precies waar ze mee bezig zijn. Je hebt de wel en de niet begrijpers.

Hoe komt dat? Er is iets misgegaan met de uitvoering van de opdracht. Voorbeeld.
Bij mij belt iemand rond mijn verjaardag aan. ‘Het verjaardagsfonds. Alstublieft.’ Ze overhandigt mij het envelopje, verteld mij wanneer ze het weer komt ophalen en vertrekt. Enigszins verbluft staar ik haar na op het tuinpad.
Ben ik niet thuis, dan vind ik kaart en envelopje in de bus. Een paar dagen later wordt er aangebeld. Ik gris snel wat uit mijn portemonnee. Zoek het envelopje – waar!?! Pff! Alstublieft!

Wat is mijn punt?

  1. Ik heb jarenlang niet geweten wie mij dat envelopje overhandigde.
  2. Al die jaren heeft nooit iemand tegen mij gezegd: Gefeliciteerd!

Het verjaardagsfonds is een collecte geworden.

Een speurtocht op Google brengt je op de stand van de verjaardagsfondsen in het land.

Ik word er niet echt vrolijk van…

Discussie op een kerkenraad

Iemand: het verjaardagsfonds is een goede manier om in contact te komen met je mensen. Ze zijn in een goede stemming – ze zijn immers jarig – en je deelt dan als gemeente mee in de vreugde.

Het brengt nog best aardig op dus we stoppen er niet mee. Zei een kerkrentmeester.

‘Ik hoor van contactpersonen die verjaardagen bijhouden. Ze feliciteren hartelijk, worden binnen uitgenodigd, prikken een stukje taart mee, vragen naar de kinderen en laten bij het vrolijke afscheid – o ja, je weet wel – het envelopje achter.
Joh, ik doe er nu wel wat in, dan hoef je niet nog eens te lopen…’
Ik zou zeggen: geef de inhoud van die envelopjes aan de mensen die het zó doen. Dit is top!
Dit verhaaltje raakt de kern van de kritiek. Een collectant die op je verjaardag langskomt wordt niet gewaardeerd. Iemand die voor jou komt is welkom!

Het ligt dus genuanceerder. Hoe de ‘loper’ van het verjaardagsfonds zijn of haar functie invult bepaalt eigenlijk alles.

Communicatie; wat vertellen kerken over hun verjaardagsfonds?

Verder op onderzoek. Het web afgespeurd. Wat vertellen gemeentes over hun verjaardagsfonds? Een selectie van soms tenenkrommende vondsten.

De omstandigheden, waaronder we onze verjaardag vieren, kunnen verschillend zijn. Moge de dankbaarheid dat God een jaar aan uw leven heeft toegevoegd tot uitdrukking komen in de gift voor het verjaardagsfonds.

Veel jarigen zijn gewend om te trakteren. Er zijn jarigen die ook de kerk willen trakteren met een gift. Dat kan via het Verjaardagsfonds.

Na uw verjaardag wordt u namens de gemeente alsnog van harte gefeliciteerd en mag u uw dankbaarheid tonen door een “kleine” gift te geven. In principe worden alle gemeenteleden bezocht, de kinderen doen vanaf hun 15verjaardag mee.

…soms is het zelfs (nog) het enige contact dat een gemeentelid heeft met de kerk.

De lijst met personen die in aanmerking komen voor het verjaardagsfonds is helaas niet compleet. Wanneer u op uw verjaardag geen kaart krijgt aangeboden, neem dan alstublieft even contact op met …

U kunt ook het bedrag voor uw hele gezin in 1 keer overmaken.

Einde citaten.

Niet echt een wervende opmerking op een website.

…soms is het zelfs nog het enige contact dat een gemeentelid heeft met de kerk…

Wat lees je verder over verjaardagsfondsen?

Veel gemeenten vermelden hun fonds op hun website. Wat lezen we? Het brengt goed op. Wij kunnen uw steun niet missen. De bestemmingsdoelen zijn divers. De organisatie; kaarten, envelopjes, vrijwilligers wordt goed uitgelegd. Er zijn veel vacatures voor ‘lopers’.
Aandacht voor het waarom van het verjaardagsfonds ontbreekt vaak of is summier. Dat is jammer. Door het ontbreken van een uitleg denk je: Verjaardagsfonds; met de nadruk op fonds.
Waar is de jarige?
De verjaardag lijkt een alibi om eens te komen collecteren.

Als je op je website er openlijk voor uitkomt dat het verjaardagsfonds soms nog het enige contact is – misschien ook nog Kerkbalans? – dan zit ik mij plaatsvervangend te schamen. Deze gemeente is toe aan een andere aanpak.

Een gemeente die het idee oppert om het verjaardagsgeld in één keer over te maken is in ieder geval eerlijk. Het gaat gewoon om fondsenwerving. Die verjaardag is maar een kapstok.
Zien we een krimpende kerk als donateursvereniging? Of is er meer tussen hemel en aarde?

Verjaardagsfonds: wel of niet (meer) doen?

NIET:

Ik word niet vrolijk van het verjaardagsfonds wanneer ik zo om mij heen lees. Natuurlijk besef ik dat het niet overal zo gaat. Hoop ik. Toch?

Ik vind dat het verjaardagsfonds puur als collecte voor jarigen niet van deze tijd is. Steeds minder mensen begrijpen het. Het benadeeld de beeldvorming van de kerk. Zo dus niet!

WEL:

In een gemeente met een warm pastoraat zie ik wel kansen voor het verjaardagsfonds. Alleen zal de organisatie zal meer vastgemaakt moeten worden aan het doel van de kerkgemeente. Kern moet zijn het leggen van contact, meeleven, samen gemeente zijn.

Tijd dus voor herbezinning!

#verjaardagsfonds op Twitter.

Ze feliciteren hartelijk, worden binnen uitgenodigd, prikken een stukje taart mee, vragen naar de kinderen en laten bij het vrolijke afscheid – o ja, je weet wel – het envelopje achter.

Het kan dus ook anders. Warm. Met de nadruk op contact.

Verjaardagsfonds ter sprake

Het verjaardagsfonds, een discutabel fenomeen. Het fonds lijkt soms wat los te staan van de rest van de kerkelijke organisatie. Dat komt ook wel doordat de ‘lopers’ – de mensen die met de envelopjes rond gaan – anderen zijn dan de ouderling of contactpersoon. Hun doel is anders: envelopjes rondbrengen en ophalen. De functieaanduiding maakt dat al duidelijk.

Belangrijk is om hierover aan de praat te raken in je gemeente.
Waarom doe je het? Wat is je doel? Hoe past het bij je visie en missie? Hoe is trouwens de acceptatie in jullie gemeente?
Door deze vragen te beantwoorden kun je tot keuzes komen. Afschaffen? Of doorgaan op een manier die past en begrijpelijk is voor iedereen?
Benodigdheden: Een heldere communicatie en een warme organisatie.

In de meeste visies staat wel iets over samen gemeente zijn, omzien naar elkaar, onderling meeleven of een gemeenschap vormen. Een bezoekje, een blijkje van meeleven op je verjaardag past in je visie.

Contact!

Een verjaardag is een mooie aanleiding voor contact! Een oprechte felicitatie wordt gewaardeerd! Het is leuk dat iemand op zo’n dag aan je denkt.

De loper van het verjaardagsfonds heeft dus een goede kans om even contact te leggen. Die kans kun je pakken!

Een paar tips om mee te beginnen.

  • Maak het contact persoonlijk. Zeg wie je bent. Geef een hand. Feliciteer hartelijk. Knoop er zo mogelijk – voor zover het van jou afhangt – een praatje aan vast. Ga in op de uitnodiging om binnen te komen. Klets. Vraag. Vier!
  • Weten jullie alle verjaardagen? Weet je de voornamen van de – jongere – jarigen?
  • Het envelopje, het verjaardagsbusje is echt bijzaak. Zie het contact als de belangrijkste opbrengst.
  • Trouwens. Misschien een detail. Het bekende bruine envelopje. Moet dat envelopje nu echt bruin zijn? De meesten associëren dit helemaal niet met een verjaardag…
  • Is je communicatie naar buiten en naar binnen op orde? Snappen je gemeenteleden waar je mee bezig bent?
  • Zijn je lopers bereid om het anders te doen? Of zoek je andere mensen met andere kwaliteiten? Je zou deze talentgericht kunnen werven.

Het verjaardagsfonds. Tijd voor een andere benadering? Dat vraagt voorbereiding, denkwerk en aanpassing. Het is het waard.

Een verjaardag is een mooie aanleiding voor contact! Een oprechte felicitatie wordt gewaardeerd!

Maak het persoonlijk. Maak het sociaal. Dat envelopje is echt bijzaak!

Bereik je missie met het verjaardagsfonds(?)

Het verjaardagsfonds is misschien niet het eerste waar je aan denkt als je vindt dat er dingen in je kerk moeten veranderen. Maar waarom zou je niet? Kun je moeilijk lopers vinden?  Vindt dan eens uit waaraan dat ligt. Waarom is het verjaardagsfonds eigenlijk zo belangrijk? Misschien een mooie aanleiding om het eens over een andere boeg te proberen.

Maak het socialer. Ontmoeting! Dat kost inspanning. Het brengt op! Mensen leren elkaar kennen. Contacten tussen gemeenteleden verbeteren. De beeldvorming van de kerk verandert. Je bereikt je missie.

De opbrengst? Niet in geld uit te drukken!

De ontmoeting van mens tot mens is misschien wel de mooiste opbrengst.

Wil je samen aan de slag met verjaardagsfonds en gemeentezijn? Zoek je daarbij  samenwerking met betrokken buitenstaander met kennis en visie? Ik denk graag mee met het opzetten en uitwerken van een inspirerend stukje kerkenwerk. Leg gerust vrijblijvend contact om eens samen te sparren.